Woordenlijst

Dit woordenboek bevat een alfabetische lijst van (medische) termen. Deze termen komen veelvuldig voor in de teksten op deze website.
De omschrijving van de woorden zorgt voor een beter begrip van de tekst.

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

A

Aanleunwoningen

Ouderenwoningen die in de directe omgeving van een verzorgingshuis zijn gesitueerd, zodat de bewoners gebruik kunnen maken van de voorzieningen.

Aanvullende verpleeghuiszorg

Verpleeghuiszorg die buiten het verpleeghuis wordt geboden, zowel aan mensen thuis als aan mensen in een verzorgingshuis. Ook wel extramurale verpleeghuiszorg genoemd.

Aanvullende verzorging

Eigenlijk: aanvullende of extramurale verpleeghuiszorg. Zorg die buiten het verpleeghuis wordt geboden, zowel aan mensen thuis als aan mensen in een verzorgingshuis.

ADL

Algemene dagelijkse levensverrichtingen zoals eten, zich wassen, naar het toilet gaan en het voeren van een huishouden, waarbij mensen met een functiebeperking soms zijn aangewezen op hulp en hulpmiddelen.

AIDS

Acquired Immune Deficiency Syndrome. Aandoening waarbij het afweersysteem van de patiënt wordt aangetast door besmetting met het HIV-virus.

Alarmopvolging

Alarmsysteem op het lichaam of in de woning dat in geval van nood kan worden geactiveerd, zodat er een hulpverlener of mantelzorger komt (alarmopvolging). Bedoeld om langer zelfstandig te kunnen blijven wonen. Ook wel personenalarmering genoemd.

Alfahulp

Beperkte vorm van huishoudelijke verzorging (maximaal twaalf uur per week verdeeld over twee dagen) waarbij de cliënt de werkgever is van de alfahulp en een thuiszorginstelling de bemiddeling verzorgt.

Alzheimer, Ziekte van

Vorm van dementie die al vóór het vijftigste jaar kan optreden. Dementie is een aandoening van de hersenen met als kenmerken ernstige vergeetachtigheid, vermindering van de intellectuele vermogens en desoriëntatie, vooral in de tijd.

Ambulante hulp/dienstverlening

Zorg die voornamelijk verleend wordt op afgesproken tijden waarbij de cliënten vanuit de eigen woon- en werkomgeving naar de hulpverlener toekomen, of waarbij de hulpverlener de cliënt in diens omgeving bezoekt.

Anoniem

Je hoeft je naam niet achter te laten

Arbeidsreïntegratie

Terugkeer naar het arbeidsproces

AWBZ

Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten. Vergoedt hoge medische kosten die de Zorgverzekeringswet (Zvw) niet vergoedt.

AWBZ-functies

Zorgfuncties waar vanuit de AWBZ aanspraak op gemaakt kan worden. Het gaat om de functies huishoudelijke verzorging, persoonlijke verzorging, verpleging, ondersteunende begeleiding, activerende begeleiding, verblijf en behandeling. Indicatiestelling voor deze functies wordt uitgevoerd door het CIZ.

AWBZ-instelling

Zorginstelling waar zorg en eventueel verblijf worden vergoed via de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten.

AWBZ-zorg

Zorg die krachtens de AWBZ wordt vergoed. Zie ook persoonsgebonden budget en zorg in natura.

Naar boven

B

Basispakket zorgverzekering

Welke zorg door het basispakket gedekt wordt, is opgenomen in de Zorgverzekeringswet (Zwv). Het basispakket geeft recht op noodzakelijke zorg, bijvoorbeeld genees- en hulpmiddelen en zorg door huisarts of specialist. De precieze invulling vindt u in de polis van uw zorgverzekering.

Beschikking

Besluit van een administratief orgaan, meestal van de overheid, gericht op een persoon of rechtspersoon. Wordt ook gebruikt voor besluiten van het zorgkantoor.

BOPZ

Wet Bijzondere Opnemingen in Psychiatrische Ziekenhuizen. Regelt opname en rechtspositie van mensen die tegen hun wil worden opgenomen in een psychiatrisch ziekenhuis, een psychiatrische afdeling van een algemeen ziekenhuis, een instelling voor verstandelijk gehandicapten of psychogeriatrisch verpleeghuis.

Naar boven

C

CAK-BZ

Centraal Administratie Kantoor Bijzondere Zorgkosten. Int de eigen bijdrage voor ontvangen zorg. Verantwoordelijk voor administratie, registratie en financiering van AWBZ-zorg.

CARA

Chronisch Aspecifieke Respiratoire Aandoeningen. Aandoeningen die gekenmerkt worden door problemen met de ademhaling.

CBB

Cliënten Belangen Bureau. Algemene noemer voor regionale organisatie of combinatie van organisaties die de belangen behartigt van en/of informatie en ondersteuning biedt aan cliënten in de geestelijke gezondheidszorg. Heeft in verschillende regio’s verschillende benamingen zoals Steunpunt GGZ of Platform GGZ.

Chronische ziekte

Lichamelijke ziekte of aandoening zonder uitzicht op (volledige) genezing en met gemiddeld een lange ziekteduur.

CIZ

Centrum Indicatiestelling Zorg. Verantwoordelijk voor de indicatie (vaststelling recht op zorg) voor ouderenzorg, verpleeghuiszorg, thuiszorg, gehandicaptenzorg en geestelijke gezondheidszorg. Veel CIZ's indiceren ook voor de Wet Voorzieningen Gehandicapten (WVG).

Cliëntenraad

Raad van bewoners of van gebruikers van een zorginstelling, die op grond van de Wet Medezeggenschap Cliënten Zorginstellingen bevoegdheden heeft om het beleid van de instelling en de samenstelling van het instellingsbestuur te beïnvloeden.

Cliëntgebonden budget

Geldbedrag dat iemand kan aanvragen om zelf AWBZ-zorg, hulp en/of begeleiding in te kopen. Men kiest zelf hulpverleners uit. De hoogte van het budget wordt bepaald op basis van een indicatie door het CIZ. Het zorgkantoor beslist over de aanvraag. Ook wel persoonsgebonden budget genoemd.

Consultatie

Het vragen van advies aan een hulpverlener. Ook: cliëntbespreking door verschillende hulpverleners.

Contactverzorgende

Verzorgende of verpleegkundige die binnen een team verantwoordelijk is voor de praktische uitvoering van de afspraken in de zorgdossiers van een aantal bewoners of patiënten en die fungeert als contactpersoon. Ook wel Eerst verantwoordelijke verzorgende (EVV'er) genoemd.

Crisisopvang

Opvang voor mensen in acute psychosociale nood.

Culturele normen en waarden

Gewoonten en (gedrags)regels van mensen uit een bepaalde cultuur of samenleving, zoals eetgewoonten, wasrituelen en gebedsrituelen.

CVA

Cerebrovasculair accident. Ook wel beroerte genoemd. Ontstaat door een herseninfarct waarbij te weinig bloed wordt aangevoerd of door een bloeding in de hersenen, met (tijdelijke) verlamming en/of afasie (taalstoornis) als gevolg.

Cvp

Vertrouwenspersoon in de jeugdzorg of verpleeghuiszorg. Een vertrouwenspersoon is een persoon bij een zorginstelling waar patiënten of cliënten terecht kunnen voor een vertrouwelijk gesprek over b.v. problemen en klachten in verband met geboden zorg- of hulpverlening. Is onafhankelijk en komt op voor de belangen van de cliënt.

CVV

Collectief vraagafhankelijk vervoer: collectief vervoer voor mensen met een handicap en ouderen die geen gebruik kunnen maken van het gewone openbaar vervoer. Georganiseerd door gemeenten volgens de Wet Voorzieningen Gehandicapten.

Naar boven

D

Dagactiviteiten

Activiteiten die zowel residentieel als ambulant kunnen zijn en een recreatief of therapeutisch karakter hebben.

Dagbehandeling

Behandeling overdag waarbij de patiënt of cliënt langer dan twee uur is betrokken.

Dagopvang

Opvang, hulp en /of verzorging overdag voor b.v. ouderen, mensen met een handicap of thuislozen in een dagcentrum, verzorgingshuis of dienstencentrum.

Dagverzorging

Opvang, hulp, verzorging enz. overdag voor ouderen, mensen met een handicap, thuislozen enz. bij bijvoorbeeld dagcentra, verzorgingshuizen, dienstencentra.

Decubitus

Stukgaan van de huid doordat de doorbloeding belemmerd wordt door druk van buitenaf; ontstaat door lang in dezelfde houding liggen of zitten

Deeltijdbehandeling

Behandeling op dagdelen, weekenden of avonden in een (psychiatrisch) centrum, waarbij de cliënt thuis slaapt en zijn sociale leven kan handhaven.

Dementie

Aandoening van de hersenen met als kenmerken ernstige vergeetachtigheid, vermindering van de intellectuele vermogens en desoriëntatie, vooral in de tijd.

Diabetes

Ook suikerziekte genoemd. Aandoening waarbij door een tekort aan de stof insuline er te veel glucose (suiker) in het bloed komt.

Diagnose

1. Naam van de bij een patiënt vastgestelde ziekte of aandoening. 2. Aard van de ziekte of aandoening en van de lichamelijke en geestelijke toestand van een patiënt, die bepalend zijn voor verpleging en verzorging.

Diagnostiek

Methoden en technieken om een ziekte of probleem te kunnen vaststellen.

Diëtist

Voedingsdeskundige. Deskundig op het gebied van voedingsvoorschriften voor bepaalde patiënten (b.v. diabetespatiënten, maagdarmpatiënten, mensen met ernstig overgewicht) en voor groepen mensen in een verzorgende inrichting (ziekenhuis, verpleeghuis, verzorgingshuis).

Dwangbehandeling

Behandeling of maatregelen tegen de wil van de patiënt/cliënt of zijn vertegenwoordiger in, zoals dwangmedicatie of fixatie. Mogelijk bij psychiatrische patiënten en verstandelijk gehandicapten vanuit de wet BOPZ bij dwangopname ter afwending van ernstig gevaar voor de patiënt/cliënt zelf of zijn omgeving, zoals bij risico op zelfverwonding, ernstige ordeverstoring in de instelling of strafbare feiten.

Naar boven

E

Eerst verantwoordelijke verzorgende (EVV-er)

Eigen betaling

Het deel van de kosten dat u zelf moet betalen als u een WVG-voorziening van de gemeente ontvangt in de vorm van een financiële tegemoetkoming.

Eigen bijdrage

Het deel van de kosten dat u zelf moet betalen als u een vorm van AWBZ-zorg ontvangt.

Eigen risico

Het deel van de kosten dat een verzekerde zelf moet betalen alvorens hij aanspraak kan maken op een vergoeding door de verzekeraar. De hoogte van dit bedrag is wettelijk bepaald of tussen verzekerde en verzekeraar overeengekomen.

Ergotherapie

Het begeleiden en trainen van dagelijkse vaardigheden die nodig zijn voor een zo zelfstandig mogelijk leven, zodat iemand na een ziekte of ongeval dat weer zo goed mogelijk zelf leert te doen.

Euthanasie

Opzettelijke levensbeëindiging bij uitzichtloos en ondraaglijk lijden op uitdrukkelijk verzoek van de patiënt zelf, door de toediening van bepaalde middelen door een arts. Als de arts aan alle wettelijk vastgelegde zorgvuldigheidseisen heeft voldaan en er melding van heeft gemaakt, is euthanasie niet strafbaar.

Extramurale verpleeghuiszorg

Verpleeghuiszorg die buiten het verpleeghuis wordt geboden, zowel aan mensen thuis als aan mensen in een verzorgingshuis. Ook wel aanvullende verpleeghuiszorg of verpleeghuiszorg thuis genoemd.

Extramurale verzorgingshuiszorg

Verzorgingshuiszorg die buiten het verzorgingshuis geboden wordt aan mensen thuis.

Naar boven

F

Financiële tegemoetkoming

WVG-voorziening die als geldbedrag wordt uitgekeerd. De gemeente beslist of een voorziening in natura of in geld wordt uitgekeerd.

Forensiche psychiatrie

Deelgebied van de psychiatrie waarbij mensen met een psychiatrische stoornis die een misdrijf hebben gepleegd of opnieuw dreigen te plegen worden behandeld in penitentiaire inrichtingen, zoals tbs-inrichtingen. Verricht tevens onderzoek naar toerekeningsvatbaarheid.

Fysiotherapie

Behandeling van mensen met klachten of belemmeringen in het bewegingsapparaat met massagetechnieken, bewegingstechnieken en fysiotechnische middelen.

Naar boven

G

Gecombineerd verpleeghuis

Verpleeghuis met zowel een afdeling somatiek (lichamelijke problematiek) als psychogeriatrie (geestelijke problematiek).

Geronto-psychiatrie

Psychiatrische zorg voor ouderen.

GGZ

Geestelijke gezondheidszorg.

GGZ-instelling

Instelling voor geestelijke gezondheidszorg zoals een RIAGG, psychiatrisch ziekenhuis en RIBW. Veelal zijn deze gefuseerd tot één grote GGZ-instelling.

Groepsverzorging

Dagopvang in groepsverband voor mensen met (beginnende) psychogeriatrische problemen in een verzorgingshuis. Er wordt dagstructurering en extra begeleiding geboden, zodat opname in een verpleeghuis voorkomen of uitgesteld kan worden.

Naar boven

H

Herindicatie

Opnieuw formeel vaststellen van de aard en mate van de zorgbehoefte. Voorwaarde voor continuering van door de AWBZ betaalde zorg.

Hulpvraag

Door de cliënt zelf of door zijn omgeving geuite zorgbehoefte. Ook wel zorgvraag genoemd.

Hulpvraagverduidelijking

Hulpvraagverduidelijking maakt duidelijk wat iemand wil en nodig heeft aan ondersteuning, los van wat op dit moment aangeboden wordt. De uitkomst van de hulpvraagverduidelijking is niet alleen de basis voor het aanvragen van een indicatie, de volgende stap in de zorgketen, maar is ook een basis voor een evaluatiegesprek met de zorgaanbieder(s). Het is belangrijk om zo helder en concreet mogelijk de behoefte aan zorg te beschrijven. U kunt dit doen met of zonder hulp van derden.

Huntington, Ziekte van

Ziekte met als kenmerken onwillekeurige bewegingen en voortschrijdende dementie.

Huursubsidie

Tegemoetkoming van de overheid voor mensen die teveel huur betalen in verhouding tot hun inkomen.

Naar boven

I

IBS

Spoedprocedure krachtens de BOPZ om een patiënt binnen 24 uur gedwongen op te laten nemen in een psychiatrisch ziekenhuis.

Implementatie

Het in gebruik nemen van een ontwikkelde methodiek in de praktijk.

Incontinentie

Ongewild verlies van urine of ontlasting.

Indicatie

Formele vaststelling van de aard en mate van de zorgbehoefte. Voorwaarde voor toegang tot door de AWBZ betaalde zorg.

Indicatiebesluit

Resultaat van de indicatiestelling: beslissing van het indicatieorgaan over de soort en hoeveelheid AWBZ-zorg die nodig is.

Indicatieorgaan

Onafhankelijk orgaan dat de indicatiestelling verzorgt voor ouderenzorg, verpleeghuiszorg, thuiszorg, gehandicaptenzorg en geestelijke gezondheidszorg. Zie ook CIZ.

Inleunwoningen

Zelfstandige woningen voor ouderen in een verzorgingshuis, zodat de bewoners gebruik kunnen maken van de voorzieningen.

Intensieve thuiszorg

Extra uren thuiszorg voor mensen die meer dan drie uur verpleging en verzorging per dag nodig hebben. In 2002 is dit begrip vervallen en onderdeel geworden van de reguliere thuiszorg.

Intervalopname

Geplande, regelmatig terugkerende tijdelijke opname van mensen met een zorgbehoefte in een voorziening zoals een verpleeghuis om de mantelzorg te ontlasten.

Intramurale voorziening

(Woon)instelling die dag- en nachtzorg, hulpverlening en begeleiding biedt. Instelling in de gehandicaptenzorg, ziekenhuiszorg, verpleeghuiszorg en geestelijke gezondheidszorg die 24-uurszorg biedt aan mensen die intensieve zorg en begeleiding nodig hebben.

ITS

Internationaal toegankelijkheidssymbool. Beschermd beeldmerk voor openbare gebouwen en andere voorzieningen die zonder hulp van derden bereikbaar, toegankelijk en bruikbaar zijn voor mensen met een handicap.

Naar boven

J

Jeugd-GGZ

Geestelijke gezondheidszorg voor jeugdigen.

Naar boven

K

Klachtenfunctionaris

Klassen

Indeling van het aantal uren zorg per zorgfunctie per week die men nodig heeft volgens het indicatiebesluit. Elke klasse staat voor een bepaald aantal uur: klasse 1 is b.v. 0 tot 1,9 uur per week.

Korsakov, Syndroom van

Aandoening waarbij een gedeelte van de hersenen worden aangetast, waardoor geheugenverlies ontstaat. De patiënt verliest vooral het vermogen om iets nieuws te leren, terwijl vaak ook het begrip van tijd gestoord raakt. Wordt veroorzaakt door een gebrek aan vitamine B1, vooral bij alcoholverslaving.

Kortdurende opname

Tijdelijke opname in een verzorgings- of verpleeghuis gedurende maximaal zes weken bij een toegenomen zorgbehoefte, ter ontlasting van de mantelzorg of bij ziekte van de mantelzorger.

Kwaliteitsplan

Beschrijving van maatregelen en actiepunten met als doel het waarborgen of verbeteren van de kwaliteit van zorg of dienstverlening.

Naar boven

L

Logopedie

Het behandelen of voorkomen van stoornissen in de communicatie, met name spraak-, stem-, taal- en gehoorstoornissen. Zowel preventief, voornamelijk in het onderwijs, als curatief in de gezondheidszorg.

Lotgenotencontact

Contact met mensen die hetzelfde als jij hebben meegemaakt.

Naar boven

M

Maatschappelijke positie

De positie van iemand in de maatschappij. Kan hij of zij met alles mee? Bijvoorbeeld op de arbeidsmarkt, of moeten er verschillende aanpassingen getroffen worden?

Mantelzorgers

Informele zorg voor iemand die zorg nodig heeft, gegeven door mensen uit de directe omgeving, zoals de partner, familie, buren en kennissen.

Medezeggenschap

Wanneer sprake is van medezeggenschap kun je meepraten en - beslissen over bepaalde zaken

MEE

Ondersteuningsorganisatie voor mensen met een beperking (mensen met een lichamelijke handicap of chronische aandoening, een verstandelijke handicap en autisme). Biedt informatie, advies en ondersteuning bij leven met een beperking en is gericht op integratie in de samenleving van mensen met een handicap. Heette voorheen SPD (Sociaal-Pedagogische Dienst).

Meerzorg

1. Vorm van verpleeghuiszorg in verzorgingshuizen voor bewoners met psychische problemen. 2. Medische zorg en maatschappelijke opvang voor ernstig zieke dak- en thuislozen die in de reguliere zorg niet geholpen worden.

Mentorschap

Het door de rechter aanstellen van een vertrouwenspersoon voor meerderjarigen die hun persoonlijke belangen (belangen die niet over geld of goederen gaan) niet goed kunnen behartigen, zoals mensen met een verstandelijke handicap, psychiatrische patiënten enz. De mentor neemt beslissingen over verzorging, verpleging en behandeling, begeleidt de persoon, maar heeft ook de plicht deze zoveel mogelijk zelf te laten beslissen. Ook (wettelijke) vertegenwoordiging genoemd.

Mobiliteit

Verplaatsing van personen en goederen.

Multidisciplinair overleg

Overleg van deskundigen uit verschillende beroepsgroepen, b.v. een arts, verpleegkundige en fysiotherapeut.

Naar boven

N

Nachtverpleging

Verpleging in een verpleeghuis gedurende de nacht voor mensen die ‘s nachts niet thuis kunnen verblijven als gevolg van een ziekte of aandoening.

Nationale Ombudsman

Officieel aangestelde functionaris tot wie een burger zich kan wenden als hij door een beslissing van de overheid onbillijk meent te zijn behandeld en een beroep op de rechter niet mogelijk of gewenst is. Heeft alleen een adviserende functie.

Naturapolis

Bij een naturapolis ontvangt u zorg in natura. U heeft recht op zorg in plaats van een vergoeding voor gemaakte kosten. U ontvangt de zorg van een door uw zorgverzekeraar gecontracteerde aanbieder.

No-claimteruggaaf

Als u in een kalenderjaar geen of weinig gebruik maakt van de medische zorg, kunt u geld terugkrijgen van uw zorgverzekeraar. U krijgt maximaal ongeveer € 250,- terug.

NVVS

De NVVS is dé landelijke belangenvereniging voor mensen die hoorproblemen hebben: slechthorendheid, oorsuizen, overgevoeligheid voor geluid, de ziekte van Ménière. De kerntaken van de NVVS zijn: voorlichting, belangenbehartiging, contact bieden.

Naar boven

O

Observatie

Bewuste, gerichte en nauwkeurige waarneming van een patiënt of cliënt, diens ziekteverschijnselen en/of gedrag en de reacties op een behandeling.

Oncologie

Medisch specialisme dat zich bezighoudt met kwaadaardige gezwellen (kanker).

Open inloopactiviteiten

Recreatieve activiteiten waarvoor men zich niet van tevoren hoeft op te geven in b.v. een verzorgingshuis of dienstencentrum. Meestal voor buurtbewoners uit een bepaalde doelgroep, zoals ouderen

Oppasservice

Oppashulp thuis voor kinderen en volwassenen met een handicap, ouderen enz. Is erop gericht om mantelzorgers tijdelijk te ontlasten door de zorg in de thuissituatie over te nemen. Deze service wordt vaak geboden door vrijwilligers. Ook wel thuisopvang genoemd.

Orthopedie

Onderzoek en behandeling die gericht is op voorkomen, genezen of zo goed mogelijk leren omgaan met afwijkingen aan het bewegingsapparaat (botten, spieren en gewrichten).

Overbruggingszorg

Tijdelijke zorg voor mensen die op de wachtlijst staan voor zorg die nog niet geleverd kan worden.

Naar boven

P

Palliatieve zorg

Zorg voor patiënten die niet meer te genezen zijn. Pijnbeheersing en bestrijding van andere lichamelijke klachten, aandacht voor psychologische, sociale en spirituele problemen. Algemeen doel is een zo hoog mogelijke kwaliteit van leven, voor zowel de patiënt als zijn naasten.

Parkinson, Ziekte van

Aandoening van het zenuwstelsel met als voornaamste kenmerken beven, spierstijfheid, bewegingstraagheid, loop- en spraakstoornissen en vaak ook geheugenstoornissen, somberheid en moeheid.

Particuliere thuiszorg

Thuiszorg die niet vanuit de AWBZ of Zorgverzekeringswet (Zvw) wordt gefinancierd. Wordt geleverd door organisaties die hun oorsprong vinden in de reguliere (AWBZ-)thuiszorg, door grote of (zeer) kleine particuliere thuiszorgbureaus en door bemiddelingsbureaus.

Pedagogische behandeling

Behandeling die betrekking heeft op de opvoedingssituatie.

Permanente zorg

Voortdurende, blijvende zorg.

Personenalarmering

Persoonsgebonden budget

U kiest zelf uw hulpverleners en begeleiders uit. Of u huurt een organisatie in, die in uw opdracht gaat werken. Met hen maakt u afspraken over wat er gedaan moet worden, de dagen en uren waarop de hulp voor u werkt en de vergoeding die u daarvoor uit het PGB betaalt. Op die manier houdt u zelf de regie over de hulp. Daarmee houdt u ook de touwtjes van uw eigen leven zelf in handen.

PGB

Persoonsgebonden budget. Geldbedrag dat iemand kan aanvragen om zelf AWBZ-zorg, hulp en/of begeleiding in te kopen. Men kiest zelf hulpverleners uit. De hoogte van het budget wordt bepaald op basis van een indicatie door het CIZ. Het zorgkantoor beslist over de aanvraag.

Preventie

Het voorkómen van een ongewenste situatie.

Preventieve zorg

Zorg gericht op het voorkomen of beperken van schade aan de gezondheid van individuele mensen, van bepaalde groepen uit de bevolking of van de bevolking als geheel.

Psychogeriatrie

Medisch specialisme dat zich bezighoudt met afwijkingen in gedrag en beleving bij ouderen en de behandelingsmogelijkheden daarvan.

Psychogeriatrische zorg

Zorg die verleend wordt aan ouderen met een psychische stoornis die verband houdt met ouderdom, zoals dementie.

Psychosociale problemen

Problemen met het geestelijk vermogen en/of de sociale vaardigheden die nodig zijn om goed te kunnen omgaan met mensen en verschillende omstandigheden in het leven.

Pvp (patiënten-
vertrouwenspersoon)

Geheel van maatregelen om een patiënt die door ziekte, letsel of inactiviteit te maken heeft met functieverlies, de activiteiten van het dagelijks leven opnieuw aan te leren.

Naar boven

R

Raad van Toezicht

Heeft een toezichthoudende rol op het beleid van de directie.

Reactivering

Geheel van maatregelen om een patiënt die door ziekte, letsel of inactiviteit te maken heeft met functieverlies, de activiteiten van het dagelijks leven opnieuw aan te leren.

Reguliere thuiszorgorganisatie

Levert thuiszorg die wordt vergoed via de AWBZ.

Restitutiepolis

Bij een restitutiepolis krijgt u, op basis van de originele nota's, een vergoeding voor gemaakte zorgkosten. U kunt zelf uw zorgaanbieder kiezen.

Reuma

Pijnlijke aandoening van o.a. gewrichten, pezen en spieren.

Revalidatie

Medische en sociale zorg om iemand, die door ziekte of letsel te maken heeft met functieverlies, weer zo goed mogelijk te leren functioneren.

Revalidatiecentrum

Ziekenhuis voor lichamelijke en psychische revalidatie, met soms een voorziening voor dagbehandeling.

RIAGG

Regionale Instelling voor Ambulante Geestelijke Gezondheidszorg. Extramurale geestelijke gezondheidszorg met afdelingen voor jeugdigen, volwassenen en ouderen. Aanbod: preventie, advisering, sociaal-psychiatrische begeleiding, psychotherapeutische behandeling en crisishulp.

RIBW

Regionale Instellingen voor Beschermende Woonvormen. Instellingen die huisvesting en ondersteuning bieden aan psychosociaal kwetsbare mensen. De meeste bewoners komen vanuit een algemeen psychiatrisch ziekenhuis en de (woon)begeleiding is gericht op rehabilitatie: algemene zelfredzaamheid, wonen, sociale contacten, dagbesteding en/of werk.

RIO

Regionaal Indicatie Orgaan. Deze naam is verouderd, het RIO heet sinds 2005 Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ). Het CIZ is verantwoordelijk voor de indicatie (vaststelling recht op zorg).

RM

Machtiging van de rechter, onder meer tot gedwongen opname in een psychiatrisch ziekenhuis of tot verlenging van een opname.

Rondloopgang

Gang in een verzorgingshuis of verpleeghuis met een ronde vorm, waardoor een psychogeriatrische bewoner niet voor een dichte deur komt te staan.

Rugzak

Leerlinggebonden financiering voor kinderen met een handicap of chronische aandoening

Naar boven

S

Signatuur

Levensovertuiging zoals protestants-christelijk, humanistisch, joods enz. van waaruit een instelling of persoon werkt.

Somatische zorg

Zorg voor lichamelijke ziekte of aandoening.

Stoma

In de buikzijde gemaakte opening voor de afvoer van urine of ontlasting.

Suikerziekte

Aandoening waarbij door een tekort aan de stof insuline er te veel glucose (suiker) in het bloed komt. Ook wel diabetes genoemd.

SVB

Sociale Verzekeringsbank. Voert o.a. de AOW en de TOG uit en geeft uitvoeringstechnische adviezen aan de minister van sociale zaken en werkgelegenheid (SZW).

Naar boven

T

TBS

Terbeschikkingstelling (van de regering), voorheen tbr. Vorm van dwangverpleging na strafrechtelijke veroordeling (in geval van 'gebrekkige ontwikkeling of ziekelijke stoornis van de geestvermogens').

Terminale zorg

Verzorging en begeleiding van in de laatste levensfase (terminale fase) verkerende patiënten. De zorg is meestal intensief en kortdurend en kan zowel thuis als binnen een instituut worden geboden.

Thuisopvang

Thuiszorg

Hulp of begeleiding bij huishouding, verzorging of verpleging thuis aan chronisch zieken, mensen met een handicap, ouderen en mensen die daar tijdelijk behoefte aan hebben. Vaak ook uitleen van verpleegartikelen en hulpmiddelen, en praktische dienstverlening zoals maaltijdvoorziening, alarmopvolging e.d.

Tijdelijke opname

Tijdelijke opname in een verzorgings- of verpleeghuis gedurende maximaal zes weken bij een toegenomen zorgbehoefte, ter ontlasting van de mantelzorg of bij ziekte van de mantelzorger. Ook wel kortdurende opname genoemd.

TOG

Tegemoetkoming onderhoudskosten thuiswonende gehandicapte kinderen. Financiële bijdrage voor ouders of verzorgers die thuis een kind met een handicap verzorgen (van 3-18 jaar oud). Wordt uitgevoerd door de SVB.

Transferverpleegkundige

Verpleegkundige die de overgang tussen zorginstellingen regelt, bijvoorbeeld van ziekenhuis naar thuiszorg.

Traumatologie

Onderdeel van de chirurgie dat zich bezighoudt met oorzaken, diagnostiek, behandeling, prognose en revalidatie van letsel na een ongeval.

Naar boven

U

UWV

UWV ondersteunt zijn klanten bij reïntegratie: terugkeer naar het arbeidsproces. Hiertoe koopt UWV reïntegratiediensten in bij commerciële bedrijven.

Naar boven

V

Verpleeghuis

Voorziening voor veelal oudere patiënten, die als gevolg van een of meer functiestoornissen (tijdelijk) niet meer zelfstandig kunnen functioneren en voortdurende verpleegkundige zorg behoeven in aansluiting op een medische behandeling.

Vertegenwoordiging

Vertrouwenspersoon

Persoon bij een zorginstelling waar patiënten of cliënten terecht kunnen voor een vertrouwelijk gesprek over b.v. problemen en klachten in verband met geboden zorg- of hulpverlening. Is onafhankelijk en komt op voor de belangen van de cliënt. Ook wel klachtenfunctionaris, pvp (patiëntenvertrouwenspersoon) of cvp (cliëntenvertrouwenspersoon) genoemd.

Verzamelinkomen

Gezamenlijk bedrag van inkomen uit werk en woning, uit aandelen en dividenden en uit sparen en beleggen, waarover de hoogte van de aanslag inkomstenbelasting wordt bepaald.

Verzorgingshuis

Voorziening die aan ouderen duurzame huisvesting met gehele of gedeeltelijke verzorging verschaft als zelfstandig wonen niet meer gaat. Veel verzorgingshuizen hebben een verpleegafdeling en verzorgen reikwijdtezorg. Bij de meeste verzorgingshuizen zijn ook zelfstandige woningen (aanleunwoningen) of flats (serviceflats) gelegen.

Naar boven

W

Wachtlijstbegeleiding

Informatieverstrekking door een zorginstelling over de wachttijd voor een plaats in de instelling en over voorlopige hulp thuis zolang er nog geen plaats is.

Wachtlijstbemiddeling

Bemiddeling door zorgverzekeraar en zorgkantoor bij het vinden van een alternatief, als er voor de benodigde zorg of behandeling in de gewenste instelling een wachtlijst is.

Wachtlijstoverbrugging

Het realiseren van voorlopige zorg in de periode dat iemand op een wachtlijst staat.

WGBO

Wet geneeskundige behandelingsovereenkomst. Regelt de rechten van de patiënt in de verhouding patiënt-behandelaar, het recht op informatie, de toestemmingsvereiste voor behandeling (informed consent) en het recht op privacy.

WKCZ

Wet Klachtrecht Cliënten Zorgsector. Regelt de behandeling van klachten in zorginstellingen.

WMCZ

Wet Medezeggenschap Cliënten Zorginstellingen. Regelt de oprichting van een cliëntenraad met de bijbehorende bevoegdheden in alle zorginstellingen.

Woonzorgcentrum

Complex van zelfstandige woningen gericht op beschermd wonen met een zorg- en service-arrangement, maar met een contractuele scheiding tussen wonen, zorg en service. Bedoeld voor ouderen die niet meer zelfstandig kunnen wonen, maar geen verzorgingshuis- of verpleeghuiszorg nodig hebben. Ook woonzorgcomplex of wozoco genoemd.

Woonzorgcomplex

Woonzorgloket

Plek waar mensen terecht kunnen met alle vragen over wonen, zorg en welzijn, zowel telefonisch als fysiek (dichtbij in de buurt). Ook zorgloket genoemd.

Woonzorgzone

Wijk met een buitengewoon voorzieningenniveau. Omvat een aanbod van levensloopbestendige woningen, 24-uurszorg, woonzorgarrangementen en een veilige en goed toegankelijke leefomgeving.

Wozoco

WVG

Wet Voorzieningen Gehandicapten. Regelt de verstrekking van rolstoelen, woon- en vervoersvoorzieningen aan mensen met een handicap en ouderen. Wordt uitgevoerd door de gemeente.

Naar boven

Z

Zorg in natura (ZIN)

Zorg waarop iemand aanspraak maakt volgens de AWBZ of Zorgverzekeringswet (Zvw) en die wordt geleverd door een erkende zorgaanbieder, bijvoorbeeld een thuiszorginstelling. AWBZ-zorg kan ook via een PGB worden verstrekt, zorg via de Zorgverzekeringswet ook via een restitutiepolis.

Zorgcoördinator

Personen die namens zorgaanbieders de professionele hulp tussen de intramurale, semi-murale en ambulante zorg coördineren zonder deze hulp direct zelf ten uitvoer te brengen, en een goede afstemming proberen te bewerkstelligen van de juiste hoeveelheid gewenste zorg voor een cliënt.

Zorgdossier

Dossier waarin centraal informatie en afspraken over verpleging en verzorging van de patiënt/cliënt worden vastgelegd. Kan door alle betrokken zorgverleners worden geraadpleegd en aangevuld.

Zorgfunctie

Samenhangend geheel van taken en activiteiten dat gericht is op het voldoen aan (een deel van) de individuele zorgvragen. Vanuit de AWBZ kan aanspraak gemaakt worden op de zorgfuncties: huishoudelijke verzorging, persoonlijke verzorging, verpleging, ondersteunende begeleiding, activerende begeleiding, verblijf en behandeling. Indicatiestelling voor deze functies wordt uitgevoerd door het CIZ.

Zorgkantoor

Verantwoordelijk voor de uitvoering van en controle op AWBZ-gefinancierde zorg en voor toekenning van het persoonsgebonden budget. Taken zijn het contracteren van zorginstellingen, innen van eigen bijdragen van verzekerden en deelnemen aan overleg (onder meer met zorggebruikers en zorgaanbieders) over het gewenste zorgaanbod in de regio. Is betrokken bij afspraken over indicatiestelling, zorgtoewijzing en oplossingen voor wachtlijsten. Per regio wordt één zorgverzekeraar aangewezen als zorgkantoor.

Zorgloket

Plek waar mensen terecht kunnen met alle vragen over wonen, zorg en welzijn, zowel telefonisch als fysiek (dichtbij in de buurt). Ook woonzorgloket genoemd.

Zorgplan

Schriftelijke vastlegging van gestelde doelen, verwachte tijdsduur, te verrichten taken, tijdstip van zorgverlening, omvang van de hulp, in te zetten deskundigheid, tijdstip van evaluatie plus zorgverleners van andere organisaties waarmee wordt samengewerkt. Betreft het regelen van zorg voor individuen.

Zorgvisie

Uitleg van een zorginstelling over ideeën, normen en waarden die als uitgangspunt bij de zorgverlening worden gehanteerd.

Zorgvraag

Door de cliënt zelf of door zijn omgeving geuite zorgbehoefte.

Zorgwoningen

Aanleunwoningen: ouderenwoningen die in de directe omgeving van een verzorgingshuis zijn gesitueerd, zodat de bewoners gebruik kunnen maken van de voorzieningen. En inleunwoningen: zelfstandige woningen voor ouderen in een verzorgingshuis, zodat de bewoners gebruik kunnen maken van de voorzieningen.

Naar boven